Een brand in huis ontwikkelt zich sneller dan veel mensen denken. Binnen enkele minuten kan een kamer vol giftige rook staan, en juist ‘s nachts merk je dat vaak pas als het te laat is. Daarom is een rookmelder sinds 1 juli 2022 verplicht in alle Nederlandse woningen, dus ook in oudere huizen.

Misschien heb je al rookmelders hangen, misschien twijfel je of je aan de regels voldoet. In dit artikel lees je wat de wet precies vraagt, waar je de melders het beste ophangt en hoe je ervoor zorgt dat ze blijven werken.

Wat zegt de regelgeving?

Voor nieuwbouwwoningen gold al sinds 2003 dat er rookmelders moesten zijn, aangesloten op het elektriciteitsnet. Sinds 1 juli 2022 geldt de verplichting ook voor bestaande woningen. De regel stond eerst in het Bouwbesluit en is sinds 1 januari 2024 opgenomen in het Besluit bouwwerken leefomgeving.

De kern is eenvoudig: op elke verdieping met een verblijfsruimte moet minimaal één werkende rookmelder hangen. Een verblijfsruimte is een ruimte waar je woont, slaapt of verblijft, zoals de woonkamer, een slaapkamer of een zolderkamer die als slaapplek dient. In bestaande woningen mag je een melder op een batterij gebruiken; je hoeft dus niet te verbouwen of kabels te trekken.

Wie is verantwoordelijk?

Heb je een koophuis, dan ben jij zelf verantwoordelijk voor het plaatsen van de rookmelders. Woon je in een huurwoning, dan moet de verhuurder ervoor zorgen dat ze er hangen. Over het onderhoud maak je vaak afspraken; in veel gevallen vervangt de huurder de batterijen en test hij de melders regelmatig.

Let bij aankoop op het keurmerk: een goede rookmelder voldoet aan de Europese norm NEN-EN 14604. Die norm staat meestal op de verpakking of op de melder zelf. Goedkope exemplaren zonder deze aanduiding kunnen onbetrouwbaar zijn.

Waar hang je een rookmelder op?

De wet vraagt minimaal één melder per woonverdieping, en die moet hangen in de vluchtroute: de route die je neemt om veilig naar buiten te komen. Meestal is dat de hal, de overloop of het trapgat. Rook stijgt op, dus een melder hoort aan het plafond, bij voorkeur in het midden van de ruimte.

Wil je extra veiligheid, hang dan ook een melder in slaapkamers of in een ruimte waar apparaten zoals een wasdroger staan. Voor meer ideeën over brandmelders en het veilig inrichten van je woning kun je terecht bij Huisstijl Trends, waar ook andere ruimtes in huis aan bod komen.

Houd bij het ophangen rekening met deze vuistregels:

• Hang de melder minstens 30 tot 50 centimeter van muren en hoeken.
• Vermijd de keuken en badkamer, omdat damp en kookdampen vals alarm geven.
• Plaats hem niet vlak naast een ventilatierooster of raam.
• Zorg dat je het alarm in elke slaapkamer kunt horen, ook met de deur dicht.

Onderhoud: zo blijft je melder betrouwbaar

Een rookmelder die niet werkt, geeft een vals gevoel van veiligheid. Druk daarom eens per maand op de testknop. Hoor je een harde pieptoon, dan is alles in orde. Blijft het stil of klinkt het geluid zwak, vervang dan direct de batterij of de hele melder.

Stof en spinnenwebben kunnen de sensor verstoren. Zuig de melder een paar keer per jaar voorzichtig af met de borstel van je stofzuiger. Schilder er nooit overheen, want dan kan de rook de sensor niet meer bereiken.

Melders met een vervangbare batterij hebben elk jaar een nieuwe batterij nodig. Handiger zijn melders met een ingebouwde batterij die tien jaar meegaat. Na ongeveer tien jaar is de sensor hoe dan ook versleten en vervang je de hele melder. Op de achterkant staat vaak een productie- of vervangdatum.

Koppelbare melders als extra stap

In een groter huis of een woning met meerdere verdiepingen kan het lastig zijn om een alarm op zolder te horen als je beneden slaapt. Koppelbare rookmelders lossen dat op: gaat er één af, dan gaan ze allemaal af. Dat kan draadloos, zodat je geen kabels hoeft te leggen.

Combineer je rookmelders eventueel met een koolmonoxidemelder in ruimtes met een cv-ketel, geiser of houtkachel. Koolmonoxide is geurloos en wordt door een rookmelder niet opgemerkt.