Je loopt door een winkelstraat en ziet ineens een automaat waarmee je bitcoin kunt kopen met contant geld of je pinpas. Dat lijkt handig: geen account bij een handelsplatform, geen ingewikkelde app, gewoon geld erin en crypto eruit. Toch zit er meer achter zo’n apparaat dan je op het eerste gezicht zou denken.
In dit artikel lees je hoe een bitcoinautomaat werkt, welke regels er in Nederland gelden, waar je ze kunt vinden en waar je op moet letten als het om kosten gaat.
Hoe een bitcoinautomaat werkt
Een bitcoinautomaat, ook wel crypto-ATM genoemd, lijkt op een gewone geldautomaat, maar werkt anders. Hij is niet verbonden met je bankrekening. In plaats daarvan koop je via de automaat cryptomunten van de exploitant, die de munten vervolgens naar jouw eigen wallet stuurt.
Meestal verloopt dat zo: je kiest de munt die je wilt kopen, scant de QR-code van je wallet-adres met de camera van de automaat en voert contant geld in of betaalt met je pas. Na bevestiging wordt de transactie op de blockchain gezet. Afhankelijk van de drukte op het netwerk staat de bitcoin binnen enkele minuten tot soms een uur in je wallet.
Sommige automaten werken ook andersom: je stuurt crypto naar de automaat en krijgt contant geld terug. Die tweerichtingsautomaten zijn wel zeldzamer.
Welke regels gelden in Nederland
Crypto is in Nederland niet vrij van toezicht. Sinds 2020 moesten aanbieders van cryptodiensten zich registreren bij De Nederlandsche Bank in het kader van de antiwitwaswetgeving. Inmiddels geldt de Europese MiCA-verordening, waarbij de AFM toezicht houdt op cryptodienstverleners in Nederland. Ook exploitanten van bitcoinautomaten vallen onder die regels.
Voor jou als gebruiker betekent dit vooral dat je je moet identificeren. Anoniem bitcoin kopen bij een automaat is in Nederland in de praktijk niet mogelijk. Je kunt gevraagd worden om je telefoonnummer, een foto van je identiteitsbewijs of een selfie. Ook kan de exploitant vragen naar de herkomst van je geld of het doel van de aankoop. Dat voelt misschien omslachtig, maar het hoort bij het voorkomen van witwassen en fraude.
Wil je de ontwikkelingen rond regelgeving en de cryptomarkt bijhouden, dan vind je op Cryptocurrencyvandaag.nl actueel nieuws en achtergronden over munten en wat er in de sector speelt.
Waar staan ze?
Het aantal bitcoinautomaten in Nederland is beperkt, zeker vergeleken met landen als de Verenigde Staten. Na de invoering van de strengere registratieregels zijn er bovendien verschillende automaten verdwenen, omdat niet elke exploitant aan de eisen wilde of kon voldoen. De automaten die er nog zijn, staan vaak in grotere steden, bijvoorbeeld in winkels, tabakszaken of bij gespecialiseerde crypto-ondernemers.
Om een automaat in de buurt te vinden, kun je een kaartdienst zoals Coin ATM Radar gebruiken. Controleer wel altijd of de informatie actueel is, want locaties veranderen regelmatig. Kijk daarnaast of de exploitant geregistreerd is of een vergunning heeft bij de toezichthouder.
Let op de kosten
Het grootste nadeel van bitcoinautomaten zijn de kosten. Waar je bij een online handelsplatform vaak een fractie van een procent betaalt, rekenen automaten regelmatig opslagen van enkele procenten tot soms meer dan tien procent. Die kosten zitten niet altijd in een aparte transactievergoeding, maar vaak verwerkt in de wisselkoers die de automaat hanteert.
Vergelijk daarom de koers op het scherm met de actuele marktkoers. Het verschil laat zien hoeveel je werkelijk betaalt. Daarbovenop kan nog een netwerkvergoeding komen voor het versturen van de bitcoin naar je wallet.
Waar je verder op moet letten
Naast de kosten zijn er een paar praktische punten die je beter vooraf kunt regelen:
- Zorg dat je zelf een wallet hebt en het adres correct scant
- Koop nooit crypto omdat iemand je daartoe aanspoort via telefoon of chat
- Controleer of de exploitant onder toezicht staat
- Bewaar je bon of transactiebevestiging
- Begin met een klein bedrag als je het voor het eerst doet
Voor wie is een automaat geschikt?
Een bitcoinautomaat kan handig zijn als je snel een klein bedrag wilt kopen of liever met contant geld betaalt. Voor regelmatige aankopen of grotere bedragen ben je bij een gereguleerd online platform meestal goedkoper uit. Oplichters gebruiken automaten bovendien graag, omdat een overboeking naar een vreemde wallet niet terug te draaien is.
Weet je wat je doet, heb je je eigen wallet op orde en ken je de kosten, dan is zo’n automaat een bruikbaar hulpmiddel. Neem dus even de tijd om de koers te vergelijken en de voorwaarden te lezen voordat je geld invoert.